PSİKOLOJİK TESTLER

Psikolojik Testlerin Kullanım Amaçları;
 Bireylerin psikolojik özelliklerini nesnel olarak ölçmek,
 Bireyleri duygu, düşünce, ilgi, tutum, kişilik özellikleri, yetenek ve davranışları gibi
farklı açılardan standart koşullar altında gözlemlenmek ve değerlendirmek,
 Bireyler arasındaki farkları ya da aynı kişinin farklı zaman ve durumlardaki tepki
farklarını ölçmek,
 Bireyin bugünkü durumunu verdiği gibi yarınki durumu hakkında da bilgi vermek,
 Gizli kalmış yeteneklerini ortaya çıkarmak,
 Başarısızlık ve uyumsuzluk nedenlerini araştırmak,
 Özel ve üstün yetenekli öğrenciler ile özel ihtiyaçları ve sorunları ortaya çıkarmak,
 Bireye yapılan psikolojik yardımın ne kadar etkili olduğunu belirlemek
 Rehberlik yardımı alan bireylerin gelişim ve uyum durumlarını izlemektir.

1.ZEKA TESTLERİ
WISC-IV/ WÇZÖ-IV (Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği:
6 yaş 0 ay ile 16 yaş 11 ay yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerin bilişsel yeteneklerini ya da
zihinsel işlevselliği ölçen dünyada ve ülkemizde geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış en
yaygın, kapsamlı ve güncel klinik ölçme aracıdır. Bu testi yalnızca Türk Psikologlar
Derneği tarafından verilen eğitimi ve süpervizyonu tamamlayan WISC-IV uygulayıcı
sertifikasını almaya hak kazanan psikologlar uygulayabilmektedir. WISC-IV, dört ana
bölümden, 10 temel alt testten ve 5 ek alt testten oluşmaktadır. Testin uygulama süresi 1.5
saat ile 2 saat arasındadır.
WISC-IV çocuğun zeka düzeyini ölçmesinin yanında; birçok psikolojik sorunun (öğrenme
güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, dikkat sorunları, dürtüsellik, bellek ile
ilgili sorunlar, sıralama ve planlamada zorluk, ders başarısızlığı, okula uyum sorunları, içe
kapanıklık, özgüven eksikliği, sınav kaygısı, okul fobisi, sosyal kaygılar, saldırganlık, karşıt
olma- karşı gelme bozukluğu, davranım bozukluğu, sosyal-duygusal problemler gibi) zeka
düzeyiyle ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesinde ve sorunun anlaşılmasında uzmanlara
yardımcı olur.
Aynı zamanda çocuğun hem kendi yaş grubu hem de kendi içinde hangi alanlarda güçlü
olduğunun ve hangi becerilerinin desteklenmesi gerektiğinin diğer bir deyişle üstün yetenekli
olduğu alanların ve özel eğitim ihtiyacı olup olmadığının, doğru eğitim ve tedavi programının
bilgisini sağlar.
Çocuk ve ergenlerin zeka ve psikolojik gelişimiyle ilgili önerilerde ve yönlendirmelerde
bulunulmasına olanak verir. Klinik bulgularla birlikte “Özel öğrenme güçlüğü, dikkat
eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, zihinsel yetersizlik ve üstün yeteneklilik” tanılarının
konmasına destek olur.

Porteus Labirentleri Testi:
5- 14 yaş arası çocuklara uygulanan zekanın özel bir şeklini ölçen, kullanımı yaygın bir zeka
testidir.

2. KİŞİLİK TESTLERİ

MMPI (Minnesota Çokyönlü Kişilik Testi):
16 yaş ve üzerindeki bireylerin psikolojik durumları, kişilik düzeyleri hakkında bilgi veren
kişiliği değerlendirmede en çok kullanılan objektif bir klinik ölçme aracıdır. MMPI, kaygı,
hipokondriazis (hastalık hastalığı), depresyon, psikasteni(takıntı ve saplantılar),
histeri(konversiyon),kadınlık-erkeklik(cinsel tercih ve eğilimler), hipomani(duygu durum
bozukluğu,öfke patlaması), paranoya(şüphecilik) ve sosyal içe dönüklük(çekingenlik) gibi
çeşitli psikiyatrik hastaların tanı koyma yönünden uzmanlara destek verir. Uzman
danışmanlık süresince bu testi danışandan isteyebileceği gibi danışan da kendini tanımak
adına bu testi yaptırmak isteyebilir. Ayrıca MMPI kişilik özelliklerini ölçtüğünden meslek
seçimi ve işe alım için de kullanılmaktadır. 566 sorudan oluşmakta ve 1.5 ila 2 saat arası
sürmektedir.

3. NÖROPSİKOLOJİK TESTLER

Nöropsikolojik değerlendirme, kişinin o andaki zihinsel durumunu ve bilişsel işlevini
değerlendirme, beyinde çeşitli sebeplerden kaynaklanan herhangi bir hasara bağlı davranışsal
bozulmaları belirleme ve bu bozulmaların psikiyatrik ve psikolojik belirtilerle ayrımına
yönelik değerlendirme sürecidir. Kişinin beyin-davranış ilişkisi temeline dayanan, geçerlilik
ve güvenirlik çalışmaları yapılmış nöropsikolojik testlerle uygulanmaktadır. Nöropsikolojik
değerlendirmede kişinin, yönetici/yürütücü işlevleri, belleği, dil işlevleri, mekan oryantasyonu
ve yapılandırması ve karmaşık görsel algıları gibi beyin fonksiyonları değerlendirilmektedir.
Demans ve depresyon ayırıcı tanısında ve eğer demans ise ne tür bir demansın olduğunu
belirleme, tedavinin etkinliğini, hastalığın ilerleyip ilerlemediğini ve ilerleyiş hızını takip
etme, epilepsi, hidrosefali ve tümor gibi cerrahi girişimin planlanması, kafa travması, ansefalit
ve beyin damar olaylarından (kanama, tıkanma)sonra rehabilitasyon planlama amacıyla gerek
duyulmaktadır.
Nöropsikolojik Testler genellikle psikiyatristler veya nörologlardan talebi
doğrultusunda Psikologlar tarafından uygulanırlar. Doktorların gerekli gördüğü durumlar
haricinde de unutkanlık, dikkat eksikliği, konsantrasyon zorlukları, konuşmada güçlükler gibi
durumlarda nöropsikolojik değerlendirmeler uygulanabilmektedir. Nöropsikolojik testlerin
bazı alt testlerinin çocuk ve ergenlerde dikkat eksikliğinin olup olmadığının belirlenmesinde
de işlevi vardır.
Wechler Bellek Testi:
Kişisel aktüel bilgiler, oryantasyon, mental kontrol, basit dikkat, hikaye belleği ve görsel
belleği ölçen nöropsikolojik testtir.

Semantik akıcılık ve harf akıcılığı testleri:
Kişinin dikkati sürdürme becerisini ölçmektedir.
Stroop Test:
Kişinin enterferansa direnç gösterebilme becerisi ile alışılmış cevabı bastırıp istenilen cevabı
verebilme becerisini ölçmektedir.
Wisconsin Kart Eşleme Testi:
Soyutlama, kavramsallaştırma, mental esneklik, problem çözme, kategori oluşturma ve
kategori değiştirebilme becerisini ölçebilmek için geliştirilen test aynı zamanda karmaşık
dikkat becerisini de ölçmektedir.
Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi:
Öget Öktem tarafından geliştirilmiş ve Türk örnekleminde normatif çalışmaları tamamlanmış
bir testtir. Sözel malzemeyi öğrenme, öğrenilen malzemeyi bellek deposundan çağırma ve
tanıma becerisini değerlendiren test nöroloji ve psikiyatrik hastaları değerlendirmekte yaygın
olarak kullanılmaktadır. Demansların ayırıcı tanısında kullanılan önemli bir sözel bellek
testidir.
Benton Yüz Tanıma Testi:
Karmaşık görsel algı işlevini ölçmektedir. Sağ hemisfer posterior bölgelerin hasarında
hassastır.
Benton Çizgi Yönünü Belirleme Testi:
Karmaşık görsel algılama testidir ve sağ hemisfer posterior bölgelerin hasarında bozulur.
Çizgi Yönünü Belirleme Testi görsel asosiyasyon korteksinde özelleşmiş yollardan “where-
nerede” yolunun hasarında hassasken, Yüz tanıma testi “what-ne “yolunun hasarında
hassastır.
Boston Adlandırma Testi:
Nöropsikolojik değerlendirmede dil muayenesi için kullanılır. Bu test resimlenmiş nesneleri
adlandırma yeteneğini ölçmektedir.
WAIS İkili Benzerlikler:
Demansların ayırıcı tanısında mutlaka uygulanması gereken ve soyut düşünme becerisini
ölçen bir testtir.
İz Sürme Testi:
Enterferansa duyarlılığı ve cevap eğilimini bastırabilme becerisini ölçmektedir.

Nöropsikolojik değerlendirme tüm bu alt testler birlikte uygulandığında 2 saat sürmektedir.

4. ÖĞRENME BECERİLERİ TESTİ
TILLS (Bütünleşmiş Dil ve Okur-Yazarlık Becerileri Testi):
Bütünleşmiş Dil ve Okur-Yazarlık Becerileri Testi (TILLS), 6 ila 18 yaş arasındaki okul
çağındaki bireylerin müfredat ile ilişkili sözlü ve yazılı dil becerilerini yönelik geliştirilen
yenilik yaratan bir test olup dil ve okur-yazarlık becerileri ilgili bozuklukların tanısında
kullanılmaktadır.
TILLS Testi üç farklı amaç için geliştirilmiş norm temelli bir testtir. Bu amaçlar:
1. Dil ve okur-yazarlık ile ilişkili bozuklukların tanısını koymak,
2. Bozuklukla ilişkili güçlü ve zayıf yanlarını belirlemek,
3. Zaman içerisinde dil ve okur-yazarlık becerilerinde meydana gelen olumlu veya olumsuz
değişimleri tespit etmektir.
TILLS testinde yer alan 15 farklı alt testin her biri dil ve okur-yazarlık becerilerinin çok yönlü
ve ayrıntılı bir değerlendirmesidir. 15 alt test farklı yaşlardaki bireylere, farklı materyaller
kullanılarak, farklı yönergeler verilerek farklı süre sınırları içerisinde uygulanmaktadır. Her
bir alt testin geliştirilme amacı ve ölçtüğü yetenek, söz konusu alt teste özgüdür. Testin
uygulanma süresi 2 saattir.

5.GELİŞİM TESTLERİ

Ankara Gelişim Tarama Envanteri:
Ankara gelişim tarama envanteri (AGTE), bebek ve çocukların gelişimi ile ilgili
derinlemesine ve sistemli bilgi sağlayan bir değerlendirme aracıdır. Test, çocukların, 0-3
aydan başlayarak, 48-72 ay dilimine kadar olan dil gelişimi, zihinsel becerileri, küçük-kas
gelişimi, büyük-kas gelişimi, sosyal gelişimi ve öz bakım becerileri annelerinden alınan
bilgilerle ve psikoloğun çocuğu gözlemlemesiyle uygulanmaktadır. Çocuğun bu beceri
alanlarındaki gelişiminin takvim yaşına uygun olup olmadığı puanlanmakta ve değerlendirme
raporu yazılmaktadır.
Metropolitan Olgunluk Testi:
5 yaş 6 ay ile 6 yaş arasındaki çocuklara uygulanabilen, çocuğun ilkokula başlamaya hazır
olup olmadığını ölçen, bir okul olgunluk testidir.
Gesell Gelişim Tarama Testi:
3- 11 yaş arası çocukların motor beceri, küçük kas becerileri, el-göz koordinasyonu, görsel
hafıza, görsel motor ve algı gelişiminin değerlendirildiği bir gelişim testidir.
Peabody Resim Kelime Testi:
2-11 yaş arası çocukların alıcı dil yaşının tespit edilebildiği, konuşma bozukluğu ve sözel
ifadeye ışık tutan, resim kelime eşleştirme testidir.

6. DİKKAT VE ALGI TESTLERİ

Bender Gestalt Görsel Motor Algı Testi:
5 yaş 6 ay ile 10 yıl 11 ay arası çocukların görsel motor işlevini değerlendirmek için
kullanılan 9 karttan oluşan bir testtir. Motor algılama yeteneklerini ortaya çıkaran test
olgunluk, duygusal uyum ve nörolojik bozukluklarla ilgili de bilgi vermektedir. Eksik ya da
hatalı yapılan resimlere göre takvim yaşı hesaplanmakta, alınan puanlara göre sonuçlar
değerlendirilmektedir. Önemli verilere ulaşılan test sonucunda motor algılama yeteneğinin
hangi düzeyde olduğuna dair önemli veriler elde edilmektedir.
Frostig Görsel Algı Testi:
4 yaş 0 ay ile 12 yaş 0 ay arasındaki çocukların görsel algı becerisini değerlendiren bir testtir.
Aynı zamanda ilkokula başlamaya hazır olup olmadığını ölçen bir okul olgunluk testidir.
Frostig Görsel Algı testi görsel algıyla ilgili sorunların erken dönemde saptanmasını
sağlamak ve uygun akademik programlara karar vermek amacıyla kullanılır. El-göz
koordinasyonu, şekil-zemin ayırımı algısı, şekil sabitliğinin algılanması, mekanla konumun
algılanması ve mekansal ilişkilerin algılanmasını ölçen alt testler bulunmaktadır.
Benton Kognitif Fonksiyonlar ve Görsel Hafıza Testi:
8 yaş üzeri çocuklarda mekânsal belleği ve görsel hafızayı ölçen bir testtir. Çizimli ve
göstermeli olarak 2 formu vardır. Göstermeli Benton testinde üzerinde geometrik şekillerin
bulunduğu kartlar bireye gösterilmektedir. İlk şeklin daha sonra gösterilen 4 kart içerisinden
bulunması istenilir. 10 kartta bulunan şekillerin 10’ar saniye içinde bulunması istenen test ile
bireyin görsel belleği ölçülür. Çizmeli Benton testinde kartlarda gördüğü şekilleri 10 saniye
içinde bireyin çizmesi istenir. 10’ar saniye gösterilen 10 karttaki şekilleri çizen bireyin çizdiği
şekiller kartlarla karşılaştırılır. Akılda kaldığı kadarı ile çizim yapan bireyin görsel belleği
tekrar ölçülmüş olur. Görsel belleğin algılama ve motor yeteneğinden ayırt edilmesini de
sağlamaktadır.
D2 Dikkat Testi:
9 ile 60 yaş arası uygulanan ve seçici dikkatle zihinsel konsantrasyonun belirlenmesinde
kullanılan bir testtir. Dikkat ve konsantrasyon becerisini ölçmekte, kişinin psikomotor hızı ve
performansı da ortaya çıkmaktadır. D2 testinin amacı dikkat yeteneğinin sürekliliğinin ve
görsel tarama becerisinin saptanması ve değerlendirilmesidir. Eğitim, spor, klinik ve endüstri
olmak üzere birçok alanda dikkat ölçümünde kullanılmaktadır. Uygulama süresi 8 dakikadır.
Burdon Dikkat Testi:
Bu test 10-20 yaşları arasındaki çocuk ve ergenlerin dikkat gücünü ölçer. Öğrenme güçlüğü,
algılama ya da kısa süreli hafızayla da ilgili bilgi verir.
Frankfurter Dikkat Testi:
60 ile 72 ay arası çocuklara uygulanan, elma ve armut resimlerinden oluşan bir testidir. Bu
testle çocuğun dikkat seviyesi ölçülmektedir. Testin uygulanma süresi 90 saniyedir.

7.İLGİ VE YETENEK TESTLERİ

Kendini Değerlendirme Envanteri: Öğrencilerin yetenek, ilgi ve değerlerini tanımasına ve
meslek seçimine yardımcı olmak için geliştirilen bir envanterdir.
Akademik Benlik Kavramı Ölçeği: Öğrencilerin yetenek ve ilgilerini tanımasına, bu yolla
okul ve ders seçimine yardımcı olmak için geliştirilen bir ölçektir.

8. PROJEKTİF TESTLER

Beier Cümle Tamamlama:
Bireyin duygu, düşünce, davranış, kendini ve çevreyi algılama ve yorumlama biçimleri ile
sorun alanlarını araştırmaya yönelik olarak hazırlanmşı yarı yapılandırılmış bir testtir. İki
formatta uygulanan test hem yetişkinler için hem de çocuklar için eksik cümlelerden
oluşmaktadır. Bu testteki amaç kişinin iç dünyasındaki sorunları ortaya çıkarabilmek ve
bunları ifade etmelerini kolaylaştırmaktır.

9. PROJEKTİF ÇİZİM TESTLERİ
Bir insan, Aile, Hayvan Ailesi, Ev ve Ağaç Çiz Testleri:
Çocuğun çizdiği insan resmi ile çocuğun dinamiklerinin, benlik algısının, aile ve arkadaşlık
ilişkileri gibi alanlar hakkında bilgi edinilebilen özel bir çeşit performans testidir.